Lezingen

Er zijn in totaal vier lezingen. Klik op de lezing voor een korte inhoud.

Onzekerheid in de wetenschap: wie weet het?

Onzekerheid in de wetenschap: wie weet het?
Debatten over wetenschap en technologie die voor een deel in het publieke domein worden gevoerd, zijn geen technische maar politieke controverses. Verschillende vormen van onzekerheid botsen daar op een diversiteit aan belangen, ervaringen en inzichten. Een probleem? Huub Dijstelbloem vindt van niet. In deze lezing legt hij uit dat ze eerder een nieuwe dimensie van democratie in de technologische samenleving blootleggen.


Geodesie is meer dan waarnemen

Soms zijn weinig waarnemingen een zegen. Er is dan maar één antwoord mogelijk, en de waarnemingen kunnen elkaar niet tegenspreken. Toch hebben we liever ‘overtalligheid’, en liefst met een goede foutbeschrijving. Maar dan mogen we niet zeuren over de onvermijdelijke tegenspraak! Ineens moeten we dan echter van alles gaan 'verklaren'. Wanneer betekenen meer waarnemingen eigenlijk meer informatie? En zijn daar grenzen aan? Ramon Hanssen stelt dat de uitdaging in de geodesie ligt in het omgaan met modelonzekerheid, in plaats van waarnemingsonzekerheid. Toetsing dus; wanneer doen we dat, en gebeurt het niet soms stiekem? Een systematische, integrale en multidisciplinaire aanpak kan de oplossing zijn. En laat de geodeet zich verleiden tot oversimplificatie? Wat mogen we van de ontvanger verwachten?


Wordt zekerheid van geodeten verwacht?

Geodeten zijn mensen van de millimeter. Je verwacht van ze, dat ze je precies vertellen hoeveel bodemdaling er is veroorzaakt door gas- of zoutwinning. Want je moet het publiek informeren en de voorspellingsmodellen toetsen. Maar helaas, geodeten hebben geen eensluidende opvattingen over het verwerken van hoogtemetingen. Dat leidt tot verwarring. Hoe gaan we hiermee om? In deze lezing deelt Jan van Herk zijn observaties als toezichthouder op de delfstofwinning.


Kunnen metingen en modellen zekerheid geven?

Gebruik de beste apparatuur, pas volledig verantwoorde, wetenschappelijke modellen toe en trek volgens strikte logica je conclusies: dan krijg je onweerlegbare feiten boven tafel. Helaas, zo werkt het niet. Dat ligt niet aan de mensen, maar aan het wezen van de werkelijkheid. Aan de hand van Popper, Lakatos en Baarda schetst Hiddo Velsink u wat met metingen en modellen bereikt kan worden (heel veel) en wat niet (ook heel veel).